Przejdź do treści

WHR i obwód talii

Normy obwodu talii i WHR

Obwód talii i WHR (ang. waist-to-hip ratio, stosunek obwodu talii do obwodu bioder) opisują otyłość brzuszną (centralną), której nie widać w BMI. Progi różnią się dla kobiet i mężczyzn.

Progi obwodu talii i WHR dla kobiet i mężczyzn
Wskaźnik Kobiety Mężczyźni Źródło
Obwód talii – zwiększone ryzyko (otyłość brzuszna) ≥ 80 cm ≥ 94 cm IDF, PTD 2026
Obwód talii – znacznie zwiększone ryzyko ≥ 88 cm ≥ 102 cm WHO 2011
WHR – otyłość brzuszna ≥ 0,85 ≥ 0,90 WHO 2011

Progi obwodu talii dotyczą osób pochodzenia europejskiego. Progi 94 i 80 cm z równością (≥) to kryterium otyłości brzusznej według IDF, które przyjmują zalecenia PTD 2026 (tab. 1.2 i rozdz. 30). Raport WHO (2011) zapisuje progi jako „> 94 cm” i „> 80 cm” (oraz „> 102 cm” i „> 88 cm”), więc obwód równy progowi WHO zalicza jeszcze do niższego przedziału. WHR kalkulator zaokrągla do 0,01 i kategorię wyznacza z wartości zaokrąglonej.

WHtR – stosunek obwodu talii do wzrostu

WHtR to obwód talii podzielony przez wzrost. Próg 0,5 jest taki sam dla kobiet i mężczyzn i odpowiada talii równej połowie wzrostu. Wytyczne NICE (NG246, zal. 1.9.14) opisują 0,5–0,59 jako zwiększone, a 0,6 i więcej jako dalej zwiększone ryzyko zdrowotne, u dorosłych z BMI poniżej 35 kg/m². W metaanalizie Ashwell i wsp. (2012) WHtR lepiej niż obwód talii i BMI odróżniał osoby z czynnikami ryzyka kardiometabolicznego.

Jak zmierzyć obwód talii i bioder?

Obwód talii

  1. Pozycja stojąca, stopy blisko siebie, ręce wzdłuż tułowia
  2. Taśmę umieszcza się mniej więcej w połowie odległości między dolnym brzegiem ostatniego wyczuwalnego żebra a górnym brzegiem grzebienia kości biodrowej
  3. Pomiar odczytuje się na końcu spokojnego wydechu
  4. Taśma leży poziomo, przylega, ale nie uciska

Obwód bioder

  1. Pozycja stojąca, stopy blisko siebie
  2. Taśmę umieszcza się na wysokości największego obwodu pośladków
  3. Taśma leży poziomo, przylega, ale nie uciska

Protokół pomiaru opisuje raport WHO (2011, protokół WHO STEPS).

Ograniczenia

  • Progi są populacyjne – indywidualne ryzyko może się różnić
  • Progi obwodu talii różnią się między grupami etnicznymi; w kalkulatorze są progi dla osób pochodzenia europejskiego
  • Dokładność pomiarów obwodów zależy od techniki pomiaru (położenia i naciągu taśmy, postawy, fazy oddechu; WHO 2011)
  • Progi opisano u dorosłych
  • BMI, ABSI, BRI i inne wskaźniki z tych samych pomiarów liczy kalkulator BMI i antropometria

Często zadawane pytania

Jaki jest prawidłowy WHR u kobiet i u mężczyzn?
Według raportu WHO (2011) otyłość brzuszną oznacza WHR ≥ 0,85 u kobiet i ≥ 0,90 u mężczyzn. Kalkulator wyznacza kategorię z WHR zaokrąglonego do 0,01.
Jaki obwód talii jest za duży?
U osób pochodzenia europejskiego obwód talii ≥ 80 cm u kobiet i ≥ 94 cm u mężczyzn to kryterium otyłości brzusznej według IDF, przyjęte w zaleceniach PTD 2026. Według WHO (2011) obwód powyżej 88 cm u kobiet i 102 cm u mężczyzn oznacza znacznie zwiększone ryzyko.
Jak zmierzyć obwód talii?
Według protokołu WHO pomiar wykonuje się na stojąco, na końcu spokojnego wydechu, z taśmą ułożoną poziomo mniej więcej w połowie odległości między dolnym brzegiem ostatniego wyczuwalnego żebra a górnym brzegiem grzebienia kości biodrowej. Taśma przylega, ale nie uciska. Obwód bioder mierzy się na wysokości największego obwodu pośladków.
Czym WHR różni się od WHtR?
WHR to obwód talii podzielony przez obwód bioder, z różnymi progami dla kobiet i mężczyzn. WHtR to obwód talii podzielony przez wzrost, z jednym progiem 0,5 dla obu płci (NICE 2025). Kalkulator liczy oba, gdy podasz obwód bioder i wzrost.

Źródła