Przejdź do treści

APRI

O wskaźniku APRI

Definicja i zastosowanie

APRI (wskaźnik stosunku AST do liczby płytek krwi, ang. AST-to-platelet ratio index) to prosty wskaźnik oparty na aktywności AST, górnej granicy normy AST (ULN) i liczbie płytek krwi. Opracowali go Wai i wsp. (2003) u nieleczonych chorych z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C (WZW C) jako jeden model do przewidywania zarówno istotnego włóknienia, jak i marskości wątroby. Autorzy zbudowali wskaźnik tak, aby wzmocnić przeciwstawny wpływ włóknienia na aktywność AST (wzrost) i liczbę płytek krwi (spadek).

Jak liczony jest wskaźnik

APRI = (AST / ULN AST) / liczba płytek krwi × 100

  • AST – aktywność aminotransferazy asparaginianowej w U/L
  • ULN AST – górna granica normy AST w U/L podana przez laboratorium, które wykonało oznaczenie
  • Liczba płytek krwi – w × 10⁹/L (liczbowo tyle samo co w × 10³/µL)

Kalkulator zaokrągla wynik do dwóch miejsc po przecinku i z tej wartości wyznacza przedział.

Przedziały wyniku

Wynik APRI Przedział
< 0,5 Niskie prawdopodobieństwo istotnego włóknienia
0,5–1,5 Zakres niejednoznaczny dla istotnego włóknienia
> 1,5 i ≤ 2,0 Istotne włóknienie prawdopodobne
> 2,0 Marskość prawdopodobna

Wai i wsp. (2003) wyznaczyli dwie pary progów: 0,5 i 1,5 dla istotnego włóknienia (Ishak ≥ 3) oraz 1,0 i 2,0 dla marskości. Wynik poniżej progu 1,0 przemawia przeciw marskości, ale między 1,0 a 1,5 nie rozstrzyga o istotnym włóknieniu, dlatego kalkulator nie pokazuje progu 1,0 jako osobnego przedziału.

Dokładność w publikacji źródłowej

  • Pole pod krzywą ROC (AUC) dla istotnego włóknienia: 0,80 w zbiorze uczącym i 0,88 w zbiorze walidacyjnym.
  • Pole pod krzywą ROC dla marskości: 0,89 w zbiorze uczącym i 0,94 w zbiorze walidacyjnym.
  • Przy progach wybranych przez autorów istotne włóknienie oceniono trafnie u 51% chorych, a marskość – u 81%.

Ograniczenia

  • Populacja derywacyjna: kolejni, wcześniej nieleczeni chorzy z przewlekłym WZW C, u których wykonano biopsję wątroby (badanie z University of Michigan, USA): 192 osoby w zbiorze uczącym i 78 w zbiorze walidacyjnym. Włóknienie oceniano w skali Ishaka. Progi nie pochodzą z badań osób ze stłuszczeniową chorobą wątroby.
  • Wynik między progami: wartości 0,5–1,5 nie pozwalają w tej pracy ani wykluczyć, ani potwierdzić istotnego włóknienia.
  • Zależność od laboratorium: wynik zależy od górnej granicy normy AST, którą każde laboratorium podaje dla swojej metody; ta sama aktywność AST daje inny wynik APRI przy innej ULN.
  • AST spoza wątroby: AST występuje także w mięśniach i krwinkach. Według przeglądu Botros i Sikaris (2013) AST z mięśni może się uwalniać przy wysiłku fizycznym, a hemoliza próbki może sztucznie zwiększyć wynik AST, co podwyższa także APRI.

Często zadawane pytania

Co oznacza wynik APRI?
Kalkulator przypisuje wynik do jednego z czterech przedziałów: poniżej 0,5 – niskie prawdopodobieństwo istotnego włóknienia, 0,5–1,5 – zakres niejednoznaczny, powyżej 1,5 do 2,0 – istotne włóknienie prawdopodobne, powyżej 2,0 – marskość prawdopodobna. Progi pochodzą z pracy Wai i wsp. (2003): 0,5 i 1,5 dotyczą istotnego włóknienia (Ishak ≥ 3), a 1,0 i 2,0 – marskości. Wynik między progami nie rozstrzyga o włóknieniu.
Jak oblicza się APRI?
APRI = (AST / górna granica normy AST) / liczba płytek krwi × 100. AST i jej górną granicę normy (ULN) podaje się w U/L, a liczbę płytek krwi w × 10⁹/L. ULN bierze się z wyniku laboratorium, które wykonało oznaczenie, dlatego ta sama aktywność AST może dać inny wynik APRI w różnych laboratoriach.
U kogo opracowano APRI?
U kolejnych, wcześniej nieleczonych chorych z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C, u których wykonano biopsję wątroby: 192 osoby w zbiorze uczącym i 78 w zbiorze walidacyjnym. Pole pod krzywą ROC wyniosło 0,80 dla istotnego włóknienia i 0,89 dla marskości w zbiorze uczącym oraz 0,88 i 0,94 w zbiorze walidacyjnym.
Co może zawyżyć wynik APRI niezależnie od wątroby?
AST występuje także w mięśniach i krwinkach. Według przeglądu Botros i Sikaris (2013) AST może się uwalniać z mięśni przy wysiłku fizycznym, a hemoliza próbki może sztucznie zwiększyć wynik AST. Wyższa AST podnosi też APRI.

Źródła

Krajowym punktem odniesienia są aktualne zalecenia PTD (Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego); poniższe publikacje międzynarodowe pełnią rolę uzupełniającą.