Przejdź do treści

VAI i LAP

O wskaźnikach VAI i LAP

VAI (Visceral Adiposity Index)

Wskaźnik otyłości trzewnej (VAI) został opracowany przez Amato i wsp. (2010) jako pośredni marker dysfunkcji tkanki tłuszczowej i ryzyka kardiometabolicznego. VAI łączy parametry antropometryczne z profilem lipidowym i jest zwalidowany jako predyktor cukrzycy typu 2 oraz chorób sercowo-naczyniowych.

Wzory:

VAI (mężczyźni) = [OT / (39,68 + 1,88 × BMI)] × (TG / 1,03) × (1,31 / HDL)

VAI (kobiety) = [OT / (36,58 + 1,89 × BMI)] × (TG / 0,81) × (1,52 / HDL)

OT = obwód talii (cm), TG i HDL w mmol/L

LAP (Lipid Accumulation Product)

Wskaźnik akumulacji lipidów (LAP) został zaproponowany przez Kahna (2005) jako marker otyłości brzusznej, skorelowany z ryzykiem metabolicznym. LAP jest silnym predyktorem insulinooporności i zespołu metabolicznego.

Wzory:

LAP (mężczyźni) = (OT − 65) × TG [mmol/L]

LAP (kobiety) = (OT − 58) × TG [mmol/L]

OT = obwód talii (cm), TG w mmol/L. Gdy OT jest poniżej progu (65 cm u mężczyzn, 58 cm u kobiet), LAP nie jest obliczany.

Interpretacja wyników

Wskaźnik Norma Podwyższone ryzyko
VAI < 1,0 (optymalne) 1,0–< 2,0 podwyższone; ≥ 2,0 wysokie (możliwa dysfunkcja tkanki tłuszczowej)
LAP M < 30, K < 20 M 30–< 50, K 20–< 40 podwyższone; M ≥ 50, K ≥ 40 wysokie (wysokie wartości korelują z insulinoopornością)

Progi VAI i LAP w tabeli i w kalkulatorze są orientacyjne (brak potwierdzenia w źródle): Amato i wsp. (2010) ani Kahn (2005) nie podają takich punktów odcięcia (analizowano kwintyle VAI i kwartyle LAP).

Zastosowanie kliniczne

  • Ocena ryzyka kardiometabolicznego
  • Identyfikacja dysfunkcji trzewnej tkanki tłuszczowej
  • Przewidywanie ryzyka zespołu metabolicznego i cukrzycy typu 2
  • Nieinwazyjna alternatywa dla tomografii komputerowej tkanki trzewnej

Ograniczenia

  • Wzory opracowane dla populacji kaukaskiej – mogą wymagać walidacji w innych grupach etnicznych
  • VAI i LAP są wskaźnikami pośrednimi, nie bezpośrednim pomiarem tkanki trzewnej
  • Wartości progowe mogą się różnić w zależności od populacji badanej
  • VAI i LAP nie obejmują innych czynników ryzyka kardiometabolicznego (np. ciśnienia tętniczego, glikemii, palenia tytoniu)

Źródła

Często zadawane pytania

Co oznaczają wyniki VAI i LAP?
Oba wskaźniki pośrednio opisują otyłość trzewną i jej związek z ryzykiem kardiometabolicznym; wyższa wartość oznacza większe ryzyko. Przedziały w kalkulatorze (VAI < 1,0, 1,0–< 2,0 i ≥ 2,0; LAP osobno dla kobiet i mężczyzn) są orientacyjne: Amato i wsp. (2010) analizowali kwintyle VAI, a Kahn (2005) kwartyle LAP, i nie podali punktów odcięcia.
Jak oblicza się VAI?
U mężczyzn VAI = [OT / (39,68 + 1,88 × BMI)] × (TG / 1,03) × (1,31 / HDL), u kobiet VAI = [OT / (36,58 + 1,89 × BMI)] × (TG / 0,81) × (1,52 / HDL), z obwodem talii (OT) w cm oraz triglicerydami (TG) i cholesterolem HDL w mmol/L. Wzór opracowano u 315 zdrowych osób bez otyłości i sprawdzono u 1498 pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej (Amato i wsp., 2010).
Jak oblicza się LAP i dlaczego przy małym obwodzie talii nie ma wyniku?
LAP = (OT − 65) × TG u mężczyzn i (OT − 58) × TG u kobiet, z OT w cm i TG w mmol/L. Wartości 65 i 58 cm to szacowane najmniejsze obwody talii w populacji badania NHANES III (Kahn, 2005). Przy mniejszym obwodzie różnica byłaby ujemna, dlatego kalkulator nie oblicza LAP.
Jakie są ograniczenia VAI i LAP?
To wskaźniki pośrednie, a nie pomiar tkanki trzewnej. Wzory opracowano w populacji kaukaskiej, wartości progowe mogą się różnić między populacjami, a wskaźniki nie obejmują innych czynników ryzyka kardiometabolicznego, np. ciśnienia tętniczego, glikemii czy palenia tytoniu.