Zaburzenia glikemii
Zaburzenia glikemii
Glikemia 1 h po obciążeniu – stanowisko IDF 2024
W 2024 r. Międzynarodowa Federacja Diabetologiczna (IDF) opublikowała stanowisko, według którego stężenie glukozy w osoczu 1 h po doustnym obciążeniu 75 g glukozy (OGTT) może służyć do rozpoznawania hiperglikemii pośredniej i cukrzycy typu 2. To stanowisko towarzystwa naukowego, a nie kryterium diagnostyczne przyjęte przez PTD lub WHO: zalecenia PTD 2026 (oparte na kryteriach ADA) i kryteria WHO 2006/2011 nie obejmują glikemii 1 h. Kalkulator pokazuje wynik IDF osobno i nie zmienia na jego podstawie klasyfikacji ADA/PTD ani WHO.
| Glikemia 1 h (mg/dL) | Glikemia 1 h (mmol/L) | Kategoria wg IDF 2024 |
|---|---|---|
| < 155 | < 8,6 | poniżej progu (stanowisko nie nadaje tej grupie osobnej nazwy) |
| 155–208 | 8,6–11,5 | hiperglikemia pośrednia (intermediate hyperglycaemia, IH) |
| ≥ 209 | ≥ 11,6 | cukrzyca typu 2 |
Progi w mmol/L to równoważniki podane w stanowisku (8,6 i 11,6 mmol/L). Wartość z kalkulatora Matsuda wpisana w mmol/L jest przeliczana mnożnikiem 18,0182 i zaokrąglana do pełnych mg/dL, dzięki czemu 8,6 mmol/L odpowiada 155 mg/dL, a 11,6 mmol/L – 209 mg/dL. Wartość równa progowi należy do wyższej kategorii.
Hiperglikemia pośrednia to w terminologii IDF i WHO zbiorcze określenie stanów między prawidłową glikemią a cukrzycą (obejmuje nieprawidłową glikemię na czczo i nieprawidłową tolerancję glukozy). Dla wyniku ≥ 209 mg/dL [11,6 mmol/L] stanowisko przewiduje potwierdzenie rozpoznania cukrzycy typu 2 w powtórnym badaniu.
Ograniczenia
- Progi glikemii 1 h pochodzą ze stanowiska IDF i nie są kryteriami diagnostycznymi PTD ani WHO. Wyniki IDF i ADA/PTD lub WHO mogą się różnić dla tej samej osoby.
- Stanowisko opiera się na danych epidemiologicznych, w których glikemia 1 h przewidywała rozwój cukrzycy typu 2 i jej powikłań. Próg 155 mg/dL opisano u osób z prawidłową tolerancją glukozy w OGTT i czynnikami ryzyka cukrzycy.
- Kalkulator nie służy do oceny OGTT w ciąży: cukrzycę ciążową rozpoznaje się według odrębnych kryteriów (IADPSG/WHO 2013), w których próg glikemii 1 h wynosi 180 mg/dL.
- Progi dotyczą glukozy w osoczu oznaczonej w laboratorium podczas OGTT z 75 g glukozy. Pomiar glukometrem z krwi włośniczkowej nie jest z nią wprost porównywalny.
- Wynik pojedynczego badania nie jest rozpoznaniem. Kalkulator pokazuje wyłącznie, do którego przedziału ze źródła należy wpisana wartość.
Źródła
- Bergman M, Manco M, Satman I, Chan J, Schmidt MI, Sesti G, et al. International Diabetes Federation Position Statement on the 1-hour post-load plasma glucose for the diagnosis of intermediate hyperglycaemia and type 2 diabetes. Diabetes Res Clin Pract. 2024;209:111589. doi:10.1016/j.diabres.2024.111589. PMID 38458916. Progi glikemii 1 h: 155 mg/dL [8,6 mmol/L] i 209 mg/dL [11,6 mmol/L].
- International Diabetes Federation. IDF releases position statement recommending use of 1-hour plasma glucose test to diagnose intermediate hyperglycaemia and type 2 diabetes. 12 marca 2024. Dostęp: idf.org. Komunikat IDF o stanowisku.
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne (Diabetes Poland). Clinical Recommendations on the Management of Individuals with Diabetes – 2026 Position Statement of Diabetes Poland. Curr Top Diabetes. 2026;6(1):1–172. doi:10.5114/ctd/219306. Kryteria ADA/PTD stosowane w Polsce.
- American Diabetes Association Professional Practice Committee for Diabetes. 2. Diagnosis and Classification of Diabetes: Standards of Care in Diabetes—2026. Diabetes Care. 2026;49(Suppl 1):S27–S49. doi:10.2337/dc26-S002. PMID 41358893. Kryteria rozpoznania cukrzycy i stanu przedcukrzycowego według ADA.
- World Health Organization, International Diabetes Federation. Definition and diagnosis of diabetes mellitus and intermediate hyperglycaemia: report of a WHO/IDF consultation. Geneva: WHO; 2006. Kryteria WHO 2006 (glikemia na czczo i po 2 h w OGTT).
- World Health Organization. Use of glycated haemoglobin (HbA1c) in diagnosis of diabetes mellitus: abbreviated report of a WHO consultation. Geneva: WHO; 2011. WHO/NMH/CHP/CPM/11.1. Kryterium HbA1c według WHO 2011.