Przejdź do treści

Mapa ryzyka KDIGO

Jak czytać mapy

Wiersze to kategorie eGFR, kolumny to kategorie albuminurii (ACR). W każdej komórce podano skorygowany współczynnik ryzyka (HR) względem komórki odniesienia: eGFR 90–104 mL/min/1,73 m² i ACR poniżej 10 mg/g [poniżej 1 mg/mmol]. Komórka odniesienia ma z definicji HR 1,0 (na rycinach „ref”).

  • Rycina 5: eGFRcr (CKD-EPI 2021) × ACR, 7 wierszy × 5 kolumn (ACR <10, 10–29, 30–299, 300–999, 1000+ mg/g).
  • Rycina 6: eGFRcr-cys × ACR, 6 wierszy × 4 kolumny (wiersz <30, kolumna 300+ mg/g).
  • Kategorie eGFR są półotwarte (np. 90–104 oznacza od 90 do poniżej 105). ACR w mg/mmol jest klasyfikowane według równoważników drukowanych przez KDIGO: granice 1, 3, 30 i 100 mg/mmol odpowiadają 10, 30, 300 i 1000 mg/g. Nie jest to przeliczenie przez 8,84.
  • Współczynnik ryzyka (HR) większy od 1 oznacza, że w czasie obserwacji powikłanie występowało częściej niż w komórce odniesienia, a mniejszy od 1 – że rzadziej. HR 2,0 oznacza, że powikłanie występowało średnio dwa razy częściej niż w komórce odniesienia.

Dane źródłowe: 10 powikłań

Liczba kohort, uczestników i zdarzeń podana pod tytułem każdego powikłania na rycinach 5 i 6 KDIGO 2024.

Liczba kohort, uczestników i zdarzeń dla każdego powikłania, rycina 5 (eGFRcr) i rycina 6 (eGFRcr-cys)
Powikłanie Rycina 5, eGFRcr Rycina 6, eGFRcr-cys
Kohorty Uczestnicy Zdarzenia Kohorty Uczestnicy Zdarzenia
Zgon z każdej przyczyny 82 26 444 384 2 604 028 11 692 802 97 006
Zawał serca 64 22 838 356 451 063 10 649 365 17 926
Zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych 76 26 022 346 776 441 11 692 322 25 322
Udar mózgu 68 24 746 436 461 785 9 662 605 16 909
Niewydolność nerek z leczeniem nerkozastępczym 57 25 466 956 158 846 5 630 370 4 306
Niewydolność serca 61 24 603 016 1 132 443 9 641 298 27 406
Ostre uszkodzenie nerek (AKI) 49 23 914 614 1 408 929 5 630 370 24 062
Migotanie przedsionków 50 22 886 642 1 068 701 5 607 102 37 278
Hospitalizacja 49 25 426 722 8 398 637 3 630 489 464 894
Choroba tętnic obwodowych 54 24 830 794 378 924 6 642 624 3 943

Niewydolność nerek oznacza niewydolność nerek z leczeniem nerkozastępczym (kidney failure with replacement therapy). W KDIGO 2024 podano, że analiza z cystatyną C objęła 720 736 osób.

Metodyka

Liczby to skorygowane wielozmiennowo współczynniki ryzyka (HR) z metaanalizy danych indywidualnych konsorcjum CKD-PC. Korekta obejmowała wiek, płeć, palenie (obecne, dawne, nigdy), skurczowe ciśnienie tętnicze, cholesterol całkowity i HDL, BMI, leki hipotensyjne oraz wywiad w kierunku cukrzycy, choroby wieńcowej, udaru, niewydolności serca, migotania przedsionków, choroby tętnic obwodowych, nowotworu i POChP (tam, gdzie miało to zastosowanie).

Kolory ustalono osobno dla każdego powikłania według percentyla komórki: najciemniejszy zielony odpowiada odsetkowi komórek bez PChN (na rycinie 5 jest to 6 z 35 komórek, na rycinie 6 – 6 z 24), a najciemniejszy czerwony odsetkowi komórek o najwyższym ryzyku (11 z 35 na rycinie 5, 5 z 24 na rycinie 6). Dzięki temu liczba zielonych i czerwonych komórek jest taka sama dla wszystkich powikłań, a wzory mogą się różnić. Kalkulator zachowuje kolory z rycin i nie zmienia ich w trybie ciemnym, bo tworzą rozpoznawalny kod kliniczny.

Pozycja komórki (np. „28. z 35”) to ranga HR w siatce danego powikłania: 1 oznacza najniższy HR, komórki o równym HR mają tę samą rangę. Komórka odniesienia liczona jest jako HR 1,0.

Ograniczenia

  • Współczynniki ryzyka to miary względne, a nie ryzyko bezwzględne: mapy nie pokazują, jakie jest prawdopodobieństwo wystąpienia powikłania. KDIGO podkreśla to rozróżnienie i odsyła do indywidualnych narzędzi prognostycznych (rozdział 2 wytycznych). Bezwzględne ryzyko niewydolności nerek w ciągu 2 i 5 lat szacuje kalkulator KFRE.
  • Dane opisują populacje z kohort CKD-PC, a nie pojedynczą osobę.
  • Mapy eGFRcr i eGFRcr-cys pochodzą z różnych populacji (rycina 5: do 27 503 140 osób, rycina 6: podgrupa 720 736 osób z oznaczoną cystatyną C), więc liczby z obu map nie są wprost porównywalne. KDIGO opisuje, że po zamianie eGFRcr na eGFRcr-cys grupa eGFR 45–59 i ACR poniżej 10 mg/g przesunęła się do wyższego ryzyka dla wszystkich 10 powikłań.
  • Kategoria G/A (klasyczna macierz KDIGO CGA) i kolumny map to różne podziały ACR: A2 obejmuje 30–300 mg/g, a mapa rozdziela 30–299, 300–999 i 1000+ mg/g. Dla ACR dokładnie 300 mg/g etykieta CGA pokazuje A2, a mapa kolumnę 300–999.
  • Mapa nie rozpoznaje przewlekłej choroby nerek. Rozpoznanie wymaga utrzymywania się nieprawidłowości przez co najmniej 3 miesiące (KDIGO 2024).

Źródła

Często zadawane pytania

Co oznaczają liczby na mapie ryzyka KDIGO?
To skorygowane współczynniki ryzyka (HR) względem komórki odniesienia: eGFR 90–104 i ACR poniżej 10 mg/g. HR 2,0 oznacza, że w czasie obserwacji powikłanie występowało średnio dwa razy częściej niż w komórce odniesienia. To nie jest bezwzględne prawdopodobieństwo.
Czym różni się mapa dla eGFRcr od mapy dla eGFRcr-cys?
Mapa eGFRcr (rycina 5 w KDIGO 2024) opiera się na kreatyninie i największej liczbie kohort. Mapa eGFRcr-cys (rycina 6) opiera się na mniejszej podgrupie badanych, u których oznaczono też cystatynę C. Obie pochodzą z analizy CKD-PC, ale z różnych populacji, więc liczby nie są wprost porównywalne.
Czy wynik oznacza ryzyko u konkretnej osoby?
Nie. Liczby opisują zależności na poziomie populacji z kohort CKD-PC. Indywidualne, bezwzględne ryzyko niewydolności nerek w ciągu 2 i 5 lat szacuje kalkulator KFRE.
Dlaczego ACR w mg/mmol nie jest po prostu przeliczany na mg/g?
KDIGO drukuje własne równoważniki granic kategorii (1, 3, 30 i 100 mg/mmol odpowiadają 10, 30, 300 i 1000 mg/g). Kalkulator używa tych wartości, a nie mnożenia przez 8,84.