Przejdź do treści

SCORE2 i SCORE2-OP

O metodzie SCORE2

Czym jest SCORE2?

SCORE2 (Systematic COronary Risk Evaluation 2) to zaktualizowany algorytm oceny 10-letniego ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych (zawału serca, udaru mózgu, zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych) u osób pozornie zdrowych w wieku 40–69 lat. Dla osób ≥70 lat stosuje się SCORE2-OP (Older Persons).

Co się zmieniło względem SCORE?

  • SCORE2 uwzględnia zarówno śmiertelne, jak i niezakończone zgonem incydenty sercowo-naczyniowe (dawny SCORE – tylko śmiertelne)
  • Model oparty na analizie ryzyk konkurujących (Fine’a i Graya), uwzględniający zgony z innych przyczyn
  • Nowe współczynniki z danych 677 684 uczestników z 45 kohort europejskich
  • Progi ryzyka dostosowane do wieku (różne dla <50, 50–69, ≥70 lat)

Parametry wejściowe

  • Wiek (40–89 lat)
  • Płeć
  • Palenie tytoniu (aktualnie tak/nie)
  • Skurczowe ciśnienie tętnicze (mmHg)
  • Cholesterol całkowity i HDL (do obliczenia cholesterolu nie-HDL)
  • Region ryzyka (Polska = wysoki)

Wzór na cholesterol nie-HDL

nie-HDL-C = cholesterol całkowity − cholesterol HDL

Tablice SCORE2 przedstawiają ryzyko według stężenia cholesterolu nie-HDL, ale algorytm wykorzystuje oddzielnie cholesterol całkowity (TC) i cholesterol HDL.

Regiony ryzyka w Europie

SCORE2 jest rekalibrowany dla 4 regionów europejskich na podstawie standaryzowanej umieralności z przyczyn sercowo-naczyniowych (WHO ICD-10 I00–I99):

Region Zgony z przyczyn sercowo-naczyniowych / 100 tys. Kraje
Niskie <100 Belgia, Dania, Francja, Hiszpania, Holandia, Izrael, Luksemburg, Norwegia, Szwajcaria, Wielka Brytania
Umiarkowane 100 do <150 Austria, Cypr, Finlandia, Grecja, Irlandia, Islandia, Malta, Niemcy, Portugalia, San Marino, Słowenia, Szwecja, Włochy
Wysokie 150 do <300 Polska, Albania, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Czechy, Estonia, Kazachstan, Słowacja, Turcja, Węgry
Bardzo wysokie ≥300 Bułgaria, Litwa, Łotwa, Mołdawia, Rosja, Rumunia, Serbia, Ukraina i inne

Polska należy do regionu wysokiego ryzyka (150 do <300 zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych na 100 tys. wg SCORE2 i HeartScore). Oznacza to, że przy tych samych wartościach czynników ryzyka Polak ma wyższe 10-letnie ryzyko sercowo-naczyniowe niż np. Francuz czy Hiszpan.

Progi ryzyka i klasyfikacja

ESC 2021 wprowadza progi zależne od wieku, ponieważ ryzyko bezwzględne rośnie z wiekiem nawet przy tych samych czynnikach ryzyka:

Kategoria ryzyka <50 lat 50–69 lat ≥70 lat (SCORE2-OP)
Niskie do umiarkowanego <2,5% <5% <7,5%
Wysokie 2,5 do <7,5% 5 do <10% 7,5 do <15%
Bardzo wysokie ≥7,5% ≥10% ≥15%

SCORE2-OP (osoby ≥70 lat)

Dla osób w wieku ≥70 lat stosuje się oddzielny model SCORE2-OP (Older Persons), który uwzględnia specyfikę starszej populacji:

  • Wyższe wyjściowe ryzyko zgonu z przyczyn konkurujących
  • Inne współczynniki regresji dla czynników ryzyka
  • Wyższe progi dla klasyfikacji ryzyka (7,5% / 15%)
  • Zwalidowany do wieku 89 lat

Uwaga: Wynik SCORE2-OP opisuje wyłącznie ryzyko sercowo-naczyniowe; nie uwzględnia ogólnego stanu zdrowia, przewidywanej długości życia ani wielochorobowości.

Ograniczenia i wyłączenia

Kalkulator nie jest przeznaczony dla:

  • Osób z rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową (przebyty zawał, udar, choroba wieńcowa, miażdżyca obwodowa) – prewencja wtórna
  • Osób z cukrzycą typu 1 lub 2 – dla nich przeznaczony jest SCORE2-Diabetes
  • Osób z przewlekłą chorobą nerek (eGFR <60 mL/min/1,73 m²) – dla nich SCORE2-CKD
  • Osób z rodzinną hipercholesterolemią – ryzyko co najmniej wysokie, a przy chorobie sercowo-naczyniowej na tle miażdżycy lub innym głównym czynniku ryzyka bardzo wysokie (ESC 2021)
  • Osób <40 lub >89 lat – poza zakresem walidacji modelu

Dodatkowe ograniczenia:

  • Model nie uwzględnia wszystkich czynników ryzyka (np. wywiadu rodzinnego, stresu, diety)
  • Tablice SCORE2 mogą zawyżać ryzyko w porównaniu z równaniami (szczególnie w Polsce)
  • Rekalibracja regionalna opiera się na danych populacyjnych, nie indywidualnych
  • Wynik to oszacowanie statystyczne, nie indywidualna prognoza

Źródła

Krajowym punktem odniesienia są aktualne zalecenia PTD (Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego); poniższe publikacje międzynarodowe pełnią rolę uzupełniającą.

Często zadawane pytania

Co oznacza wynik SCORE2?
SCORE2 szacuje 10-letnie ryzyko śmiertelnych i niezakończonych zgonem incydentów sercowo-naczyniowych (zawału serca, udaru mózgu, zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych) u osób pozornie zdrowych. Progi kategorii zależą od wieku: poniżej 50 lat ryzyko wysokie zaczyna się od 2,5%, a bardzo wysokie od 7,5%; w wieku 50–69 lat od 5% i 10%; od 70 lat (SCORE2-OP) od 7,5% i 15% (ESC 2021).
Czym różni się SCORE2 od SCORE2-OP?
SCORE2 dotyczy osób w wieku 40–69 lat, a SCORE2-OP osób od 70 lat. SCORE2-OP ma inne współczynniki, uwzględnia większe ryzyko zgonu z innych przyczyn w starszym wieku i ma wyższe progi kategorii ryzyka (7,5% i 15%). Kalkulator przyjmuje wiek do 89 lat.
Dlaczego wynik zależy od regionu ryzyka?
SCORE2 rekalibrowano dla czterech regionów Europy na podstawie umieralności z przyczyn sercowo-naczyniowych. Polska należy do regionu wysokiego ryzyka (150 do poniżej 300 zgonów na 100 tys.), dlatego przy tych samych wartościach czynników ryzyka wynik jest wyższy niż w krajach regionów niskiego i umiarkowanego ryzyka.
Dla kogo SCORE2 nie jest przeznaczony?
Model nie dotyczy osób z rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową, z cukrzycą (dla nich jest SCORE2-Diabetes), z przewlekłą chorobą nerek, z rodzinną hipercholesterolemią ani osób w wieku poniżej 40 lub powyżej 89 lat.