Przejdź do treści

Dane laboratoryjne

O parametrach laboratoryjnych

Enzymy wątrobowe

AST (aminotransferaza asparaginianowa)

Enzym występujący głównie w wątrobie, sercu i mięśniach. Zwiększona aktywność może wskazywać na uszkodzenie wątroby, ale też na zawał serca lub uszkodzenie mięśni.

Przykładowy zakres: 5–40 U/L; zakres zależy od laboratorium, orientacyjnie (brak potwierdzenia w źródle)

ALT (aminotransferaza alaninowa)

Enzym bardziej swoisty dla wątroby niż AST. Zwiększona aktywność jest czułym markerem uszkodzenia hepatocytów.

Przykładowy zakres: 7–56 U/L; zakres zależy od laboratorium, orientacyjnie (brak potwierdzenia w źródle)

GGT (gamma-glutamylotransferaza)

Enzym obecny w wątrobie, drogach żółciowych i nerkach. Jego aktywność zwiększa się w chorobach wątroby, cholestazie i przy nadużywaniu alkoholu.

Przykładowy zakres: mężczyźni 8–61 U/L, kobiety 5–36 U/L; zakres zależy od laboratorium, orientacyjnie (brak potwierdzenia w źródle)

Wskaźniki nerkowe

ACR (wskaźnik albumina/kreatynina, albumin-to-creatinine ratio)

Stosunek albuminy do kreatyniny w moczu. Służy do wykrywania i monitorowania nefropatii (uszkodzenia nerek), szczególnie u pacjentów z cukrzycą i nadciśnieniem tętniczym.

Kategoria KDIGO ACR (mg/g) Interpretacja
A1 < 30 Prawidłowa lub łagodnie zwiększona (dawniej normoalbuminuria)
A2 30–300 Umiarkowanie zwiększona (dawniej mikroalbuminuria)
A3 > 300 Znacznie zwiększona (dawniej makroalbuminuria)

Kategorie albuminurii według wytycznych KDIGO 2024 (pełny opis w sekcji „Źródła”).

Morfologia

Liczba płytek krwi (PLT)

Płytki krwi (trombocyty) to elementy morfotyczne krwi uczestniczące w krzepnięciu. Obniżona liczba płytek może występować przy zaawansowanych chorobach wątroby (marskość z nadciśnieniem wrotnym).

Przykładowy zakres: 150–400 × 10⁹/L; zakres zależy od laboratorium, orientacyjnie (brak potwierdzenia w źródle)

Białka surowicy

Albumina i białko całkowite

Białko całkowite to suma albuminy i globulin w surowicy. Różnica „białko całkowite − albumina” daje stężenie globulin, które wykorzystuje skala SAFE. Laboratoria podają oba wyniki w g/dL albo w g/L (1 g/dL = 10 g/L); kalkulator przelicza je na g/dL.

Wykorzystanie w kalkulatorach

FIB-4 (Fibrosis-4 Index)

Wskaźnik oceny włóknienia wątroby. Wykorzystuje: AST, ALT, liczbę płytek krwi oraz wiek pacjenta.

FIB-4 = (Wiek × AST) / (Liczba płytek krwi × √ALT)

KFRE (Kidney Failure Risk Equation)

Przewiduje 2- i 5-letnie ryzyko niewydolności nerek. Wykorzystuje: ACR, eGFR, wiek i płeć pacjenta.

Zwalidowany dla eGFR 15–60 mL/min/1,73 m² (PChN G3a–G4)

FLI (Fatty Liver Index)

Wskaźnik stłuszczenia wątroby. Wykorzystuje: GGT, triglicerydy, BMI i obwód talii.

FLI < 30 wyklucza, ≥ 60 potwierdza stłuszczenie wątroby

eGFR (filtracja kłębuszkowa)

Wykorzystuje: kreatyninę

SAFE (Steatosis-Associated Fibrosis Estimator)

Ocena istotnego włóknienia wątroby (≥ F2) w stłuszczeniowej chorobie wątroby. Wykorzystuje: AST, ALT, liczbę płytek krwi, albuminę i białko całkowite oraz wiek, BMI i cukrzycę typu 2.

Informacja

Wprowadzone dane laboratoryjne są zapisywane lokalnie w przeglądarce i automatycznie synchronizowane z odpowiednimi kalkulatorami. Dane nie są przesyłane na żaden serwer.

Często zadawane pytania

Do czego służą wspólne dane laboratoryjne?
Wpisane tu wyniki (AST, ALT, GGT, ACR, liczba płytek krwi, albumina i białko całkowite) są automatycznie przekazywane do kalkulatorów, które z nich korzystają: FIB-4, KFRE, FLI i SAFE. Dzięki temu tych samych wartości nie trzeba wpisywać kilka razy.
Gdzie są przechowywane wpisane wyniki?
Dane są zapisywane lokalnie w przeglądarce i nie są przesyłane na żaden serwer.
Co oznaczają kategorie albuminurii A1–A3?
Według KDIGO 2024: A1 – ACR poniżej 30 mg/g, albuminuria prawidłowa lub łagodnie zwiększona (dawniej normoalbuminuria); A2 – 30–300 mg/g, umiarkowanie zwiększona (dawniej mikroalbuminuria); A3 – powyżej 300 mg/g, znacznie zwiększona (dawniej makroalbuminuria).
Po co podawać albuminę i białko całkowite?
Różnica „białko całkowite − albumina” daje stężenie globulin, które wykorzystuje skala SAFE. Laboratoria podają oba wyniki w g/dL albo w g/L (1 g/dL = 10 g/L); kalkulator przelicza je na g/dL.

Źródła