WATCH-DM
WATCH-DM
O skali WATCH-DM
WATCH-DM to skala opracowana przez Segara i wsp. (Diabetes Care 2019) do oceny 5-letniego ryzyka niewydolności serca u osób z cukrzycą typu 2, u których nie rozpoznano jej wcześniej. Nazwa jest akronimem zmiennych: Weight (BMI), Age, hyperTension (ciśnienie tętnicze), Creatinine, HDL-C, Diabetes control (glikemia na czczo), QRS Duration, MI (przebyty zawał serca) i CABG (przebyte pomostowanie aortalno-wieńcowe).
Punktem końcowym w badaniu źródłowym była hospitalizacja lub zgon z powodu niewydolności serca, oceniane przez niezależną komisję. Każdy dodatkowy punkt wiązał się ze względnym wzrostem 5-letniego ryzyka o 24%.
Dwie wersje: uczenie maszynowe i skala punktowa
Autorzy wybrali predyktory metodą losowych lasów przeżycia (random survival forest) i na tej podstawie zbudowali model uczenia maszynowego, udostępniony w ich kalkulatorze internetowym. Publikacja nie podaje danych pozwalających odtworzyć ten model, dlatego ten kalkulator liczy wyłącznie uproszczoną skalę punktową (ryc. 2 publikacji). W kohorcie walidacyjnej ALLHAT C-indeks wyniósł 0,74 dla modelu uczenia maszynowego i 0,70 dla skali punktowej.
Tabela punktów
Punkty przypisuje się każdej z 10 zmiennych i sumuje. Najwyższa suma możliwa według tabeli wynosi 34 pkt; w badaniu ACCORD mediana wynosiła 10 pkt, a obserwowane wartości mieściły się w przedziale 3–27 pkt.
| Zmienna | Przedział | Punkty |
|---|---|---|
| Wiek (lata) | < 50 | 0 |
| 50–54 | 1 | |
| 55–59 | 2 | |
| 60–64 | 3 | |
| 65–69 | 4 | |
| 70–74 | 5 | |
| ≥ 75 | 6 | |
| BMI (kg/m²) | < 25 | 0 |
| 25–34 | 1 | |
| 35–39 | 2 | |
| ≥ 40 | 5 | |
| Skurczowe ciśnienie tętnicze (mmHg) | < 100 | 0 |
| 100–139 | 1 | |
| 140–159 | 2 | |
| ≥ 160 | 3 | |
| Rozkurczowe ciśnienie tętnicze (mmHg) | < 60 | 2 |
| 60–80 | 1 | |
| ≥ 80 | 0 | |
| Glikemia na czczo (mg/dL) | < 125 | 0 |
| 125–199 | 1 | |
| 200–299 | 2 | |
| ≥ 300 | 3 | |
| Kreatynina w surowicy (mg/dL) | < 1,0 | 0 |
| 1,0–1,49 | 2 | |
| ≥ 1,50 | 5 | |
| Cholesterol HDL (mg/dL) | < 30 | 2 |
| 30–59 | 1 | |
| ≥ 60 | 0 | |
| Czas trwania QRS (ms) | < 120 | 0 |
| ≥ 120 | 3 | |
| Przebyty zawał serca | tak | 3 |
| Przebyte pomostowanie aortalno-wieńcowe (CABG) | tak | 2 |
Przedziały jak na rycinie 2 publikacji. Wartości pośrednie (np. BMI 34,5 albo rozkurczowe ciśnienie tętnicze dokładnie 80 mmHg) kalkulator przypisuje tak jak kalkulator autorów: przedziały są lewostronnie domknięte (25–34 oznacza od 25 do poniżej 35), a rozkurczowe ciśnienie tętnicze 80 mmHg daje 0 pkt. Glikemię w mmol/L przelicza się na mg/dL (× 18,02), kreatyninę w µmol/L – na mg/dL (÷ 88,4), cholesterol HDL w mmol/L – na mg/dL (× 38,67).
Grupy ryzyka
Autorzy podzielili uczestników ACCORD na pięć równolicznych grup (kwintyli) według punktacji i nazwali je od ryzyka bardzo małego do bardzo dużego. Przy każdej grupie podano skumulowaną 5-letnią częstość niewydolności serca w kohorcie derywacyjnej ACCORD (ryc. 2 i 3 publikacji) i w kohorcie walidacyjnej ALLHAT (ryc. 4 suplementu).
| Grupa ryzyka | Kwintyl | Punkty | ACCORD, 5 lat | ALLHAT, 5 lat |
|---|---|---|---|---|
| Bardzo małe | 1 | ≤ 7 | 1,1% | 2,5% |
| Małe | 2 | 8–9 | 3,6% | 5,3% |
| Przeciętne | 3 | 10 | 4,7% | 7,9% |
| Duże | 4 | 11–13 | 9,2% | 9,2% |
| Bardzo duże | 5 | ≥ 14 | 17,4% | 18,7% |
Nazwy grup to tłumaczenie nazw ze źródła (very low, low, average, high, very high). Odsetki to częstość zdarzeń w całej grupie uczestników badania, a nie indywidualne prawdopodobieństwo. W ALLHAT ogólna częstość niewydolności serca była większa niż w ACCORD (8,7% wobec 3,6% w okresie obserwacji), dlatego odsetki w tych samych przedziałach punktów się różnią.
Populacja badań i ograniczenia
- Derywacja – ACCORD (77 ośrodków w USA i Kanadzie, lata 1999–2009): 8756 osób z cukrzycą typu 2 bez niewydolności serca, w wieku 40–79 lat, z HbA1c ≥ 7,5% oraz chorobą sercowo-naczyniową albo – w wieku 55–79 lat – z cechami miażdżycy, albuminurią, przerostem lewej komory lub co najmniej dwoma innymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego. Mediana okresu obserwacji 4,9 roku; niewydolność serca wystąpiła u 319 osób (3,6%).
- Walidacja zewnętrzna – ALLHAT (ośrodki w Ameryce Północnej): 10 819 osób z cukrzycą typu 2 i nadciśnieniem tętniczym, w wieku od 55 lat. Mediana okresu obserwacji 4,8 roku; 942 zdarzenia (8,7%). C-indeks skali punktowej 0,70.
- Kolejne walidacje (Segar i wsp., J Am Heart Assoc 2022): TECOS (12 028 osób; C-indeks 0,65, skala zaniżała ryzyko), Look AHEAD (4867 osób; C-indeks 0,70) i dane z dokumentacji medycznej jednego amerykańskiego systemu opieki zdrowotnej (7475 osób; C-indeks 0,73). W kohorcie ponad miliona weteranów armii USA (Deo i wsp., 2024) C-indeks wyniósł 0,62; skala zawyżała ryzyko u osób z okolic o najmniejszej deprywacji społecznej, a zaniżała je u osób z okolic o największej deprywacji.
- Skali nie sprawdzano w populacji polskiej ani w innych populacjach europejskich.
- Obie kohorty źródłowe miały duże ryzyko sercowo-naczyniowe (ponad 10% uczestników po zawale serca), a dane zbierano w latach 1994–2002 (ALLHAT) i 1999–2009 (ACCORD); autorzy zaznaczają, że znaczenie poszczególnych predyktorów mogło się od tego czasu zmienić.
- Skala nie była opracowana dla osób z rozpoznaną niewydolnością serca ani z cukrzycą typu 1. Lepiej rozróżniała ryzyko niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutową niż z zachowaną frakcją wyrzutową (C-indeks 0,72 wobec 0,64 w ALLHAT).
- Migotanie przedsionków oceniano w ACCORD tylko w EKG wyjściowym i nie weszło ono do skali.
Źródła
- Segar MW, Vaduganathan M, Patel KV, McGuire DK, Butler J, Fonarow GC, et al. Machine Learning to Predict the Risk of Incident Heart Failure Hospitalization Among Patients With Diabetes: The WATCH-DM Risk Score. Diabetes Care. 2019;42(12):2298–2306. doi:10.2337/dc19-0587. PMID 31519694. Tabela punktów i grupy ryzyka: rycina 2; częstość w ALLHAT: rycina 4 suplementu.
- WATCH-DM Risk Score – kalkulator autorów (CV Risk Scores). https://www.cvriskscores.com/watchdm/index.html Źródło sposobu przypisywania wartości granicznych i przypadków testowych.
- Segar MW, Patel KV, Hellkamp AS, Vaduganathan M, Lokhnygina Y, Green JB, et al. Validation of the WATCH-DM and TRS-HF(DM) Risk Scores to Predict the Risk of Incident Hospitalization for Heart Failure Among Adults With Type 2 Diabetes: A Multicohort Analysis. J Am Heart Assoc. 2022;11(11):e024094. doi:10.1161/JAHA.121.024094. PMID 35656988. Walidacja w TECOS, Look AHEAD i danych z dokumentacji medycznej.
- Deo SV, Al-Kindi S, Motairek I, McAllister D, Shah ASV, Elgudin YE, et al. Impact of Residential Social Deprivation on Prediction of Heart Failure in Patients With Type 2 Diabetes: External Validation and Recalibration of the WATCH-DM Score Using Real World Data. Circ Cardiovasc Qual Outcomes. 2024;17(3):e010166. doi:10.1161/CIRCOUTCOMES.123.010166. PMID 38328913. Walidacja w kohorcie weteranów armii USA, wpływ deprywacji społecznej.