O metodzie SCORE2-Diabetes
SCORE2-Diabetes to model predykcyjny oparty na regresji konkurujących ryzyk Fine-Gray, przeznaczony dla osób z cukrzycą typu 2 bez jawnej choroby sercowo-naczyniowej. Narzędzie szacuje 10-letnie ryzyko pierwszego incydentu sercowo-naczyniowego śmiertelnego lub nieśmiertelnego.
Parametry wejściowe (9)
- wiek
- płeć
- status palenia
- skurczowe ciśnienie tętnicze (SBP)
- cholesterol całkowity (TC)
- cholesterol HDL
- czas trwania cukrzycy (diabetes age)
- HbA1c
- eGFR
Model został opublikowany przez SCORE2-Diabetes Working Group i uwzględniony w wytycznych ESC 2023 dotyczących postępowania sercowo-naczyniowego u chorych na cukrzycę. Zakres stosowania: wyłącznie cukrzyca typu 2.
Algorytm obliczeniowy
Równanie wykorzystuje standaryzację (centering/scaling) zmiennych ciągłych, następnie oblicza predyktor liniowy i ryzyko bazowe, a finalnie wykonuje rekalibrację regionalną analogiczną do SCORE2.
| Parametr | Centering (odjęta średnia) | Scaling (dzielnik) |
|---|---|---|
| Wiek | 60 lat | 5 |
| SBP | 120 mmHg | 20 |
| TC | 5,5 mmol/L | 1 |
| HDL | 1,3 mmol/L | 0,5 |
| Czas trwania cukrzycy | 10 lat | 5 |
| HbA1c | 7,0% | 1 |
| eGFR | 90 ml/min/1,73m² | 15 |
Postać równania
LP = beta0 + sum(beta_i * X_i_standaryzowane)
Ryzyko bazowe 10-letnie = 1 - S0(10)^exp(LP)
Ryzyko końcowe = funkcja_rekalibracji(region, płeć, ryzyko bazowe)
Współczynniki (beta, S0) są specyficzne dla płci. Rekalibracja regionalna odpowiada procedurze użytej w SCORE2.
Regiony ryzyka w Europie
SCORE2-Diabetes wykorzystuje te same 4 regiony ryzyka co SCORE2, oparte na populacyjnej śmiertelności sercowo-naczyniowej w Europie.
| Region | Śmiertelność CV / 100 tys. | Kraje |
|---|---|---|
| Niskie | <100 | Belgia, Dania, Francja, Hiszpania, Holandia, Izrael, Luksemburg, Norwegia, Szwajcaria, UK |
| Umiarkowane | 100-149 | Austria, Cypr, Finlandia, Grecja, Irlandia, Islandia, Malta, Niemcy, Portugalia, Słowenia, Szwecja, Włochy |
| Wysokie | 150-299 | Polska, Albania, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Czechy, Estonia, Kazachstan, Słowacja, Turcja, Węgry |
| Bardzo wysokie | >=300 | Bułgaria, Litwa, Łotwa, Mołdawia, Rosja, Rumunia, Serbia, Ukraina i inne |
Polska znajduje się w regionie wysokiego ryzyka, dlatego dla tych samych wartości czynników ryzyka wynik 10-letni będzie wyższy niż w krajach regionu niskiego i umiarkowanego.
Interpretacja wyników
| Kategoria ryzyka | Przedział | Cel LDL-C |
|---|---|---|
| Niskie | <5% | <100 mg/dL (<2,6 mmol/L) |
| Umiarkowane | 5 - <10% | <100 mg/dL (<2,6 mmol/L) |
| Wysokie | 10 - <20% | <70 mg/dL (<1,8 mmol/L) + redukcja >=50% |
| Bardzo wysokie | >=20% | <55 mg/dL (<1,4 mmol/L) + redukcja >=50% |
Kolorystyka wyniku odzwierciedla stopień ryzyka (zielony, żółty, pomarańczowy, czerwony) i wspiera komunikację kliniczną z pacjentem.
W odróżnieniu od SCORE2 dla populacji ogólnej, SCORE2-Diabetes zawiera zmienne specyficzne dla cukrzycy (czas trwania choroby, HbA1c, eGFR), co poprawia stratyfikację ryzyka u osób z T2DM.
Ograniczenia metody
- Model przeznaczony jest wyłącznie dla pacjentów z cukrzycą typu 2.
- Zakres wieku walidacji: 40-89 lat.
- Model został opracowany i skalibrowany dla populacji europejskiej.
Wyłączenia (nie stosować kalkulatora):
- ustalona choroba sercowo-naczyniowa (prewencja wtórna),
- zaawansowana przewlekła choroba nerek CKD G4-G5,
- rodzinna hipercholesterolemia.
Źródła naukowe
- SCORE2-Diabetes Working Group. SCORE2-Diabetes: 10-year cardiovascular risk estimation in type 2 diabetes in Europe. Eur Heart J 2023;44(28):2544-2556. DOI: 10.1093/eurheartj/ehad260. PMCID: PMC10361012
- Visseren FLJ, et al. 2023 ESC Guidelines for the management of cardiovascular disease in patients with diabetes. Eur Heart J 2024;45:4589-4706. DOI: 10.1093/eurheartj/ehae178.