O wskaźniku TyG
TyG (Triglyceride-Glucose Index)
Wskaźnik TyG jest prostym i tańszym narzędziem do oceny insulinooporności w stosunku do metody klamry euglikemiczno-hiperinsulinowej (złoty standard). Opracowany przez Simental-Mendía i wsp., oparty jest na stężeniu triglicerydów i glukozy na czczo.
TyG = ln(glukoza [mg/dL] × triglicerydy [mg/dL] / 2)
gdzie ln to logarytm naturalny (o podstawie e)
Wyższa wartość TyG sugeruje większą oporność na działanie insuliny. Główna zaleta: wymaga tylko stężenia glukozy na czczo i triglicerydów, które są rutynowo oznaczane w laboratorium klinicznym.
Interpretacja
| Wartość TyG | Interpretacja |
|---|---|
| < 4,49 | Niskie prawdopodobieństwo insulinooporności |
| ≥ 4,49 | Podejrzenie insulinooporności |
Próg 4,49 pochodzi z oryginalnych badań populacyjnych i jest powszechnie stosowany w praktyce klinicznej. Jednak wartości referencyjne mogą różnić się między populacjami i krajami.
Warianty: TyG-BMI i TyG-WC
Badania wykazały, że połączenie wskaźnika TyG z parametrami antropometrycznymi zwiększa zdolność dyskryminacyjną do oceny insulinooporności:
TyG-BMI
TyG-BMI = TyG × BMI
BMI wyrażone w kg/m², uwzględnia zarówno insulinooporność jak i nadwagę/otyłość.
TyG-WC
TyG-WC = TyG × Obwód talii [cm]
WC (waist circumference) uwzględnia rozkład otyłości trzewnej, która jest mocno związana z insulinooporością.
| Wskaznik | Prog orientacyjny IR | Interpretacja |
|---|---|---|
| TyG-BMI | 253,8 | ≥ 253,8: podwyzszone ryzyko insulinoopornosci |
| TyG-WC | 864,27 | ≥ 864,27: podwyzszone ryzyko insulinoopornosci |
Progi pochodza z analizy ROC w populacyjnym badaniu TEKHAP (Demir et al., 2025) i nalezy je traktowac orientacyjnie.
METS-IR (Metabolic Score for IR)
W tym kalkulatorze METS-IR wylicza się automatycznie, gdy podane są: glukoza na czczo, triglicerydy, BMI i HDL-C. Wskaźnik łączy parametry glikemiczne, lipidowe i antropometryczne, aby oszacować ryzyko insulinooporności bez bezpośredniego oznaczania insuliny.
METS-IR = ln[(2 × glukoza na czczo [mg/dL] + triglicerydy [mg/dL]) × BMI [kg/m²]] / ln[HDL-C [mg/dL]]
W aplikacji jednostki są automatycznie przeliczane do mg/dL przed obliczeniem METS-IR.
| METS-IR | Interpretacja w kalkulatorze |
|---|---|
| ≤ 2,2 | Niska insulinooporność (dolny tercyl) |
| 2,2-2,5 | Umiarkowana insulinooporność (środkowy tercyl) |
| > 2,5 | Wysoka insulinooporność (górny tercyl) |
Progi METS-IR zastosowane w tym module są progami tercylowymi używanymi w logice kalkulatora. Interpretuj wynik łącznie z kontekstem klinicznym i pozostałymi wskaźnikami.
Kardiometaboliczny wymiar TyG
Wskaźnik TyG jest silnie związany z:
- Zespołem metabolicznym – dyslipidemia (wysokie triglicerydy) i hiperglikemia są kluczowymi komponentami
- Insulin resistance (IR) – pozwala na badanie bez badania insuliny
- Ryzykiem sercowo-naczyniowym – wysokie TyG koreluje ze zwiększonym ryzykiem zawału i udaru mózgu
- Cukrzycą typu 2 – przydatny w prognozowaniu i stratyfikacji ryzyka
- Chorobą wątroby niealkoholowej (NAFLD) – otyłość wątroby wiąże się z IR i dyslipidemią
Konwersje jednostek
Glukoza
mmol/L = mg/dL ÷ 18,02
mg/dL = mmol/L × 18,02
Triglicerydy
mmol/L = mg/dL ÷ 88,57
mg/dL = mmol/L × 88,57
Ograniczenia metody
- Wymaga pomiaru na czczo – oznaczenia glukozy i triglicerydów muszą być wykonane po minimum 8-12 godzinach głodzenia
- Próg 4,49 jest empiryczny – może się różnić między populacjami etnicznymi i geograficznymi
- Korelacja ze stężeniem insuliny – wskaźnik nie mierzy bezpośrednio insuliny (wymaga glukozy i triglicerydów)
- Nieodpowiednie u pacjentów leczonych insuliną – egzogenna insulina zaburza zależność między TR a IR
- Triglicerydy mogą być zawyżone z innych powodów – alkohol, węglowodany, genetyka (hipertrigliceridemia primarna)
- Zmienność biologiczna – zarówno triglicerydy jak i glukoza wykazują zmienność w zależności od dnia, pory dnia, stresu, diety
- Niedocenianie w otyłości ekstremalnej – u pacjentów z otyłością klasą III TR może nie być tak silnie związana z IR
Źródła
Priorytetowo uwzględniaj aktualne zalecenia PTD (Polskie Towarzystwo Diabetologiczne) jako krajowy punkt odniesienia; poniższe publikacje międzynarodowe pełnią rolę uzupełniającą.
- Demir AK, Sahin S, Citil R, et al. Utility of TyG-Based Indices for Predicting Insulin Resistance in Turkish Adults: Insights from the TEKHAP Study. J Clin Med. 2025;14(24):8965. doi:10.3390/jcm14248965. Zrodlo progow ROC dla TyG-BMI i TyG-WC (odpowiednio 253,8 oraz 864,27)
- Bello-Chavolla OY, Almeda-Valdes P, Gomez-Velasco D, et al. METS-IR, a novel score to evaluate insulin sensitivity, is predictive of visceral adiposity and incident type 2 diabetes. Eur J Endocrinol. 2018;178(5):533-544. doi:10.1530/EJE-17-0883. Publikacja źródłowa dla METS-IR i zastosowanego wzoru
- Simental-Mendía LE, Rodríguez-Morán M, Guerrero-Romero F. The product of fasting glucose and triglycerides as surrogate for identifying insulin resistance in apparently healthy subjects. Metab Syndr Relat Disord 2008;6:299–304. Oryginalny artykuł – wprowadzenie wskaźnika TyG
- Simental-Mendía LE, Rodríguez-Morán M, Guerrero-Romero F. TyG index: A systematic review. Eur J Endocrinol 2016;174(2):203–209. Przegląd systematyczny – walidacja i zastosowania kliniczne TyG
- Guerrero-Romero F, Villalobos-Molina R, Jiménez-Flores JR, et al. The product of triglycerides and glucose, a simple measure of insulin sensitivity. Comparison with the euglycemic-hyperinsulinemic clamp. J Clin Endocrinol Metab 2010;95:3347–3351. Walidacja TyG względem metody klamry euglikemiczno-hiperinsulinowej
- Guerrero-Romero F, Simental-Mendía LE, González-Ortiz M, et al. The product of triglycerides and fasting glucose as surrogate for identifying insulin resistance in apparently healthy subjects. Metab Syndr Relat Disord 2016;14:52–58. Zastosowanie TyG w detekcji insulinooporności w populacji pozornie zdrowej
- Miao-Juan S, Lin-Fu Z, Fen W, et al. TyG index and cardiovascular diseases in type 2 diabetes mellitus: A systematic review and meta-analysis. Cardiovasc Diabetol 2020;19:119. TyG a ryzyko sercowo-naczyniowe u pacjentów z cukrzycą typu 2