Przejdź do treści

O ocenie funkcji tarczycy

TSH (Tyreotropina)

Główny marker funkcji tarczycy, produkowany przez przysadkę mózgową. Jest najczulszym wskaźnikiem zaburzeń osi przysadka-tarczyca. Zakresy referencyjne zależą od wieku pacjenta.

Grupa wiekowa TSH (mIU/L)
18-50 lat 0,4 – 4,0
51-65 lat 0,4 – 4,5
>65 lat 0,5 – 5,0

fT4 i fT3 (Wolne hormony tarczycy)

Wolne frakcje tyroksyny (fT4) i trójjodotyroniny (fT3) reprezentują biologicznie aktywne hormony. fT4 jest głównym produktem tarczycy, podczas gdy fT3 jest aktywną formą działającą na tkanki docelowe.

fT4: 12-22 pmol/L (0,9-1,7 ng/dL)

fT3: 3,5-6,5 pmol/L (2,3-4,2 pg/mL)

Klasyfikacja stanów tarczycy

Stan TSH fT4/fT3
Eutyreoza Norma Norma
Subkliniczna niedoczynność ↑ Podwyższone Norma
Jawna niedoczynność ↑↑ Podwyższone ↓ Obniżone
Subkliniczna nadczynność ↓ Obniżone Norma
Jawna nadczynność ↓↓ Supresja ↑ Podwyższone

NTIS (Non-Thyroidal Illness Syndrome)

Zespół eutyreotyczny (zespół niskiej T3) występuje u pacjentów z chorobami ogólnoustrojowymi. Charakteryzuje się niskim fT3 przy prawidłowym lub obniżonym TSH.

Uwaga: W NTIS nie należy rozpoczynać leczenia lewotyroksyną ani tyreostatykami. Należy leczyć chorobę podstawową i powtórzyć badania po jej ustąpieniu.

Przeciwciała tarczycowe

Przeciwciało Cut-off Znaczenie kliniczne
Anty-TPO >35 IU/mL Choroba Hashimoto, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy
Anty-TG >115 IU/mL Choroba Hashimoto, monitoring po leczeniu raka tarczycy
TRAb >1,8 IU/L Choroba Gravesa-Basedowa, ocena aktywności choroby

Ciąża – zakresy referencyjne

Trymestr TSH (mIU/L) fT4 (pmol/L)
I trymestr 0,1 – 2,5 12 – 20
II trymestr 0,2 – 3,0 11 – 18
III trymestr 0,3 – 3,5 10 – 16

W ciąży obniżenie TSH jest fizjologiczne ze względu na działanie hCG. Zakresy referencyjne są inne niż u osób nieciężarnych.

Ograniczenia

  • Narzędzie przeznaczone dla profesjonalistów medycznych – nie do samodiagnozy
  • Zakresy referencyjne mogą się różnić między laboratoriami
  • Interpretacja wymaga korelacji z obrazem klinicznym pacjenta
  • Wyniki nie stanowią diagnozy ani zalecenia terapeutycznego
  • W przypadku ciąży należy użyć zakresów specyficznych dla trymestru
  • Pacjenci leczeni lewotyroksyną wymagają indywidualnej interpretacji

Źródła

Priorytetowo uwzględniaj aktualne zalecenia PTD (Polskie Towarzystwo Diabetologiczne) jako krajowy punkt odniesienia; poniższe publikacje międzynarodowe pełnią rolę uzupełniającą.